Sprakeloos van Tom Lanoye

Lanoye vertelt over zijn gezin, de slagerij, hun buurt, de pijn als één van de broers overlijdt en het ziekteproces van Joséeke.  Lanoye toont de lezer hoe de ooit zo krachtige vrouw verandert in een schamel hoopje mens. Lanoye beschrijft haar leven en haar verval zonder te (ver)oordelen en dat maakt het boek voor mij mooi.

Sprakeloos bestaat uit 360 bladzijdes anekdotes, herinneringen en observaties. Joséeke, zijn moeder,  is een dominante, welbespraakte, trotse, koppige en zeer eigenzinnige dramaqueen. Het is deze dame die Tom Lanoye maakte tot wie hij werd, hem de kunst van de taal bijbracht en precies daar zit de tragiek. Door een beroerte  verliest ze haar taal, een verlies dat onverenigbaar was met een leven dat bestond bij de gratie van woorden, zinnen en verhalen. Dit boek is, naast een aaneenrijging van soms dolkomische anekdotes uit haar leven, vooral een schrijnende beschrijving van haar aftakeling en verval. “Ze verloor eerst haar spraak, dan haar waardigheid, dan haar hartenklop.”

Dit boek liet  mij met gemengde gevoelens achter. Op sommige momenten moest ik mij door het boek worstelen. Vooral de passages waarin Lanoye vertelt over het leven en vooral de kuren van Joséeke vielen mij zwaar want Joséeke werkte danig op mijn zenuwen. Ik kon op geen enkel ogenblik enige sympathie voor haar voelen. In deze hoofdstukken kiest Lanoye een taal die geheel in de lijn van het karakter van zijn moeder ligt; een taal met (té) veel woorden, (té) uitgebreide beschrijvingen en details, met veel gevoel voor dramatiek en overdrijving.
Maar soms zegt hij veel met weinig woorden en op die momenten is hij op zijn best. Hij gebruikt vooral weinig woorden wanneer hij de aftakeling van zijn moeder beschrijft. Ik krijg de tranen in de ogen wanneer hij sober weergeeft hoe hij zijn moeder verzorgt en zijn vader soms afschermt van de rauwe realiteit. Een zoon uit de duizend, die met veel geduld en liefde, de zorg van zijn moeder en vader op zich neemt. Op die momenten vind ik het boek ronduit magistraal. En wat een contrast met de bombastisch geschreven anekdotes over de zotte kuren van Joséeke.

Wanneer ik op het einde de balans opmaak, dan moet ik toegeven dat ik toch onder de indruk ben van dit boek. Ondanks de vele bombastische passages, die achteraf bekeken, wonderwel passen bij het karakter van zijn moeder en ondanks de eerst 73 bladzijden, vind ik dit boek een aanrader. Lezen dus…

Advertenties

Een gedachte over “Sprakeloos van Tom Lanoye

  1. Hey dag Liesbeth,

    het boek heb ik niet gelezen maar heb wel een lezing gezien van hem over het boek. Een lezing klinkt nogal saai,maar het was heel
    geanimeerd gebracht. Ik herken dezelfde zaken: het ene moment hilarisch in zijn beschrijvingen, het andere moment kreeg hij de zaal doodstil.

    gr,
    Evelyne Cloet

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s